U TUYẾN GIÁP LÀ GÌ? PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ U TUYẾN GIÁP
TS. BS Đỗ Đình Tùng
Tuyến giáp là gì?
Tuyến giáp là tuyến nội tiết nằm phía trước cổ, có hình con bướm và là tuyến nội tiết lớn, giữ vai trò quan trọng trong cơ thể. Đây cũng là vị trí thường xuất hiện các khối u, trong đó có nhân tuyến giáp.
Nhân tuyến giáp thường hình thành âm thầm, khó phát hiện. Nếu được phát hiện sớm và điều trị kịp thời, tiên lượng thường tốt.
Bướu nhân tuyến giáp
Nhân tuyến giáp là các khối u dạng đặc, lỏng hoặc hỗn hợp nằm trong tuyến giáp, ở vùng cổ phía trên xương ức.
Phần lớn các nhân tuyến giáp là lành tính và không gây triệu chứng. Chỉ một tỷ lệ nhỏ là ung thư tuyến giáp.
Người bệnh thường không có biểu hiện rõ ràng, đa số được phát hiện tình cờ khi khám sức khỏe hoặc khi kiểm tra bệnh lý khác.
Đặc điểm – Tỷ lệ mắc
U tuyến giáp gồm hai dạng: đơn nhân và đa nhân.
Các nhân lớn có thể sờ thấy, trong khi nhân nhỏ (<1cm) thường chỉ phát hiện qua siêu âm. Đa số tiến triển chậm và lành tính.
Tỷ lệ phát hiện qua khám lâm sàng khoảng 4–7%, trong khi siêu âm có thể phát hiện từ 19–67%. Nữ giới mắc nhiều hơn nam khoảng 5 lần, thường gặp ở độ tuổi 36–55.
Triệu chứng
Đa số không có triệu chứng. Khi nhân lớn, có thể gặp:
Cổ to
Khó thở, khó nuốt
Một số trường hợp gây cường giáp với các biểu hiện:
- Giảm cân
- Ra mồ hôi nhiều
- Run tay
- Lo lắng
- Tim đập nhanh hoặc không đều
Ung thư tuyến giáp thường khó nhận biết qua triệu chứng và đa số phát triển chậm.
Khi nào cần đi khám
Cần đi khám khi có bất thường vùng cổ hoặc các dấu hiệu nghi ngờ.
Dấu hiệu cường giáp:
- Sụt cân
- Hồi hộp
- Khó ngủ
- Yếu cơ
- Dễ cáu gắt
Dấu hiệu suy giáp:
- Sợ lạnh
- Mệt mỏi
- Da khô
- Giảm trí nhớ
- Táo bón
Nhân tuyến giáp có nguy hiểm không?
Đa số là lành tính. Tuy nhiên, cần đánh giá bằng siêu âm và chọc hút tế bào (FNA) để xác định bản chất.
Kết quả FNA có thể là: ác tính, lành tính, nghi ngờ hoặc không đủ mẫu.
Ngoài ra, có thể kết hợp các phương pháp như xạ hình tuyến giáp và xét nghiệm sinh hóa.
U tuyến giáp có thể gây ra biến chứng gì
- Chèn ép gây khó thở, khó nuốt
- Cường giáp và các biến chứng tim mạch
- Có thể cần điều trị hormone lâu dài sau phẫu thuật
Điều trị u tuyến giáp
- Theo dõi định kỳ với nhân nhỏ
- Điều trị hormone khi cần
- Phẫu thuật với nhân nghi ngờ ác tính
- Đốt sóng cao tần với nhân lành tính có triệu chứng
